လက္ထဲမွာ ကိုင္ထားတဲ့ ပတ္စ္ပို႔စာအုပ္က သက္တမ္းကုန္သြားတာမို႔ ထံုးစံအတိုင္း ကူဝိတ္ႏိုင္ငံကို ပို႔ျပီး သက္တမ္းတိုး အခြန္ေဆာင္ ျပီးေတာ့ Machine readable passport အသစ္ျပန္ေလွ်ာက္ခဲ့ပါသည္။

ႏိုင္ငံၾကီးသားပီသခ်င္တာမို႔ အခြန္ေဆာင္ရတဲ့အေပၚမွာ သိပ္ေတာ့ စိတ္မညစ္မိ။ စင္ကာပူမွာ အလုပ္လုပ္တဲ့လူေတြက အခြန္ ၂ ထပ္ ေဆာင္ရတာမို႔ ကိုယ့္ထက္ပိုျပီး ေပးရတာကို သိထားေတာ့ ကိုယ္ေပးရတဲ့ အခြန္ေငြအတြက္ ႏွေျမာစိတ္လဲ မျဖစ္။

ဒါေပမယ့္ ပါတ္စပို႔စ္စာအုပ္ အသစ္ေရာက္လာခ်ိန္မွာေတာ့ စာတစ္ေစာင္က ပူးတြဲျပီး ပါလာခဲ့ပါသည္။ ျပီးေတာ့ သူတို႔ျပန္ပို႔လိုက္တဲ့ စာအုပ္အေဟာင္းေပၚမွာ ဗီဇာကပ္ထားတဲ့ စာမ်က္ႏွာကလြဲလို႔ cancel တံုးေတြထုေပးလိုက္ပါသည္။

စာအိတ္ထဲမွာ ပါလာတဲ့ စာကေတာ့ စာအုပ္ႏွစ္အုပ္ကိုင္ေဆာင္ခြင့္ျပဳဖို႔နဲ႔ စာအုပ္အေဟာင္းေပၚမွာရွိေနတဲ့ ဗီဇာကို စာအုပ္အသစ္မွာ ေျပာင္းကပ္ျပီးတာနဲ႔ ကူဝိတ္ကို ျပန္ပို႔ပါ့မယ္ဆိုတဲ့ ကတိျပဳခံဝန္လြာကို လက္မွတ္ထိုးမယ့္ေနရာေလးပဲ ခ်န္ျပီး ရိုက္ထားတဲ့ စာေလးပါ။

သူတို႔ညႊန္ၾကားတဲ့အတိုင္း လက္မွတ္ထိုးေပးလိုက္ျပီး Scan ဖတ္ျပီး အီးေမးလ္ကေနျပန္ပို႔လိုက္ပါသည္။ ျပီးေတာ့ စာအုပ္ျပန္ပို႔ဖို႔အတြက္ စတင္စဥ္းစားရပါသည္။

ကိုယ့္ထက္အျဖစ္ဆိုးတဲ့ သူငယ္ခ်င္းတစ္ေယာက္ကေတာ့ သူအခြန္ေဆာင္ျပီး စာအုပ္သက္တမ္းတိုးေတာ့ တစ္လအတြင္း စာအုပ္အေဟာင္းကို ျပန္ပို႔ရမယ္ဆိုတဲ့ ညႊန္ၾကားခ်က္ပါလာတယ္လို႔ ေျပာလာပါသည္။ တကယ္လို႔ တစ္လအတြင္း ျပန္မပို႔ရင္ေတာ့ စာအုပ္ႏွစ္အုပ္လံုးကို Cancel လုပ္မယ္လို႔ ေျပာလာျပန္ပါသည္။

ျမန္မာျပည္မွာ ျပန္ျပီး စာအုပ္လဲလာသူကေတာ့ စာအုပ္အေဟာင္းေရာ အသစ္ေရာ ႏွစ္အုပ္လံုးကိုင္ထားျပီး စာအုပ္အေဟာင္းကို ျပန္ေပးစရာမလိုဘူးလို႔လဲ ေျပာလာပါသည္။

အျခားသူငယ္ခ်င္းတစ္ေယာက္ကေတာ့ စာအုပ္ကို ႏွစ္အုပ္ထက္ပိုျပီး ကိုင္ထားေပမယ့္ ျပႆနာမရွိခဲ့ပါလို႔ အခိုင္အမာ ေျပာလာျပန္ပါသည္။

စာအုပ္အသစ္လဲလွယ္ျခင္း စာအုပ္သက္တမ္းတိုးျခင္းနဲ႔ ပက္သက္ျပီး ကၽြန္မတို႔ ဆက္သြယ္ေနရတဲ့ အီဂ်စ္ ေဆာ္ဒီ ကူဝိတ္ သံုးႏိုင္ငံနဲ႔ ျမန္မာ ႏိုင္ငံမွာရွိတဲ့ ႏိုင္ငံကူးလက္မွတ္ထုတ္ေပးတဲ့ ဌာနေတြမွာ သတ္မွတ္ထားတဲ့ စည္းကမ္းေတြက ဘာလို႔မ်ားကြဲျပားေနတာလဲလို႔ ေမးခြန္းတစ္ခုထိုးလာခဲ့ပါသည္။

စာအုပ္အသစ္လဲလွယ္သူမ်ားအတြက္ ထပ္မံထုတ္ေပးေသာ ပါစ္ပို႔မ်ားမွာ နံပါတ္အသစ္မ်ားျဖစ္ေနတာမို႔ ကၽြန္မတို႔ကိုင္ေဆာင္ေသာ ႏိုင္ငံကူးလက္မွတ္မ်ားအတြက္ သက္ဆိုင္ရာအလုပ္ဌာနမ်ားတြင္ စာအုပ္အသစ္ေျပာင္းလဲျခင္းအတြက္ မျဖစ္မေန အေၾကာင္းၾကားရျပီး ဗီဇာ ထပ္မံလဲလွယ္ဖို႔အတြက္ အလုပ္တစ္ခု ပိုလာတတ္ပါသည္။

စာအုပ္အသစ္လဲျပီး ျပန္လာေသာ မိတ္ေဆြတစ္ေယာက္ စာအုပ္အေဟာင္း ရန္ကုန္တြင္ က်န္ခဲ့တာမို႔ ဒူဘိုင္းေလဆိပ္မွ ဝင္ခြင့္မေပးေသာ အျဖစ္တစ္ခုကိုလဲ သိပ္မၾကာခင္က ၾကားသိလိုက္ရပါသည္။

ကၽြန္မ စာအုပ္အေဟာင္းေပၚက ဗီဇာကို စာအုပ္အသစ္ကို ေျပာင္းဖုိ႔ HR ကိုေရာက္သြားေတာ့ Visa Section က ဝန္ထမ္းက ကၽြန္မကို မ်က္လံုးျပဴးျပီး ၾကည္႔လာပါသည္။ အလုပ္အပိုေတြ ဘာလို႔လုပ္ခ်င္ရတာလဲလို႔ သူမေမးလာခ်ိန္မွာေတာ့ သူ႔ကို ကၽြန္မတို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႔ ထူးဆန္းလွေသာ အေျခအေနမ်ားနဲ႔ ဥပေဒေတြကို နားလည္ေအာင္ ရွင္းျပရပါေတာ့သည္။

သက္ဆိုင္ရာ ဝန္ထမ္းက စာအုပ္ႏွစ္အုပ္ကိုင္ေဆာင္ခြင့္ မေပးတဲ့ ႏိုင္ငံကို သူ႔ဘဝမွာ ပထမဆံုးအၾကိမ္ေတြ႔ဘူးတာပဲလို႔ ေျပာရင္း လိုအပ္ခ်က္ေတြနဲ႔ ဘယ္လိုလုပ္ရမယ္ဆိုတာကို ရွင္းျပပါသည္။ သံုးရက္အတြင္း စာအုပ္ေတြ ျပန္ရမယ္ဆိုေပမယ့္ ကိုယ့္စရိတ္နဲ႔ကိုယ္လုပ္ရမယ္ ဒါဟန္း ၁၂၀ ကေန ၁၅၀ ေလာက္ကုန္မယ္လို႔ ခန္႔မွန္းေပးပါသည္။

ႏိုင္ငံေပါင္း တစ္ရာ့ သံုးဆယ္ေက်ာ္က ဝန္းထမ္း သံုးေသာင္းေက်ာ္အတြက္ ပါစ္ပို႔နဲ႔ ဗီဇာေတြအတြက္ စီမံေပးေနသူမို႔ ကၽြန္မရဲ႔ ပတ္စပို႔ကို ေသေသခ်ာခ်ာ လွည္႔ပတ္စစ္ေဆးျပီး အံ႔ၾသေနတာ သိပ္မဆန္းပါ။ ပါ့စ္ပို႔စာအုပ္ႏွစ္အုပ္ကိုင္ေဆာင္ခြင့္ မျပဳတဲ့ ႏိုင္ငံသစ္တစ္ခုအေၾကာင္း ကို ပထမဆံုးအၾကိမ္ ၾကားသိခြင့္ရတဲ့ အတြက္လဲ သူမ ထူးဆန္းအ႔႔ံၾသသင့္ပါသည္။

ကၽြန္မကိုယ္တိုင္လဲ ပါစ္စပို႔ႏွစ္အုပ္ကိုင္ေဆာင္သူ သံုးအုပ္ ေလးအုပ္အတြဲလိုက္ ကိုင္ေဆာင္ထားသူေတြကို ေန႔စဥ္နဲ႔အမွ် ေတြ႔ေနရသူမို႔ သူအံ႔ၾသေနတာကို အျပစ္မတင္လိုပါ။

ႏိုင္ငံတကာမွာ သံရံုးေတြ မဖြင့္ထားႏိုင္ေပမယ့္ ကၽြန္မတို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြ ကိုင္ေဆာင္တဲ့ ႏိုင္ငံကူးလက္မွတ္ရဲ႔ သက္တမ္းကိုေတာ့ သံုးႏွစ္သာ ေပးထားပါသည္။

ကၽြန္မလက္ရွိ ေရာက္ေနတဲ့ယူေအအီးႏိုင္ငံက သံရံုးမရွိေသာ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံျဖစ္တာမို႔ အခြန္ေဆာင္ သက္တမ္းတိုးရျခင္းရဲ႔ အခက္အခဲမ်ားကိုေတာ့ စာမဖြဲ႔လိုေတာ့ပါ။ သူငယ္ခ်င္းတစ္ေယာက္ စာအုပ္သက္တမ္းတိုးရန္ အီဂ်စ္ႏိုင္ငံသို႔ ပို႔လိုက္ခ်ိန္တြင္ အီဂ်စ္ေလဆိပ္မွ တရားဝင္ပို႔ေဆာင္ခြင့္ မရွိေသာ စာရြက္စာတမ္းအျဖစ္ စာအုပ္ကို သိမ္းဆည္းခဲ့ေသာ အျဖစ္တစ္ခုကိုလဲ ၾကားခဲ့ဘူးပါသည္။

အလားတူအျဖစ္တစ္ခုကလဲ အျခားသူငယ္ခ်င္းသံုးေယာက္ စာအုပ္သက္တမ္းတိုးရန္ပို႔လိုက္ခ်ိန္တြင္ စာအုပ္သံုးအုပ္လံုးလမ္းတြင္ ေပ်ာက္ဆံုးသြားေသာအျဖစ္ပဲ ျဖစ္ပါသည္။

ျမန္မာသံရံုးမရွိေသာ ယူေအအီးတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံသားမ်ားအားလံုး မျဖစ္မေန တာဝန္တစ္ရပ္အေနျဖင့္ စြန္႔စြန္႔စားစား စာအုပ္သက္တမ္းတိုးေနရေသာ အျဖစ္မ်ားကို ၾကားသိရတိုင္း တခါက ့ ကၽြန္မေတြ႔ခဲ့ဘူးေသာ အာရပ္ႏိုင္ငံသားတစ္ေယာက္ကို ေျပးျမင္မိပါသည္။

လြန္ခဲ့ေသာ လအနည္းငယ္က ရန္ကုန္သို႔ ခြင့္ျပန္ခ်ိန္တြင္ ေလယာဥ္ေပၚတြင္ ေဒသခံ အာရပ္လူမ်ိဳးတစ္ေယာက္ႏွင့္ စကားေျပာခြင့္ရခဲ့ပါသည္။ သူက ေလယာဥ္ေပၚသို႔ အနည္းငယ္ေနာက္က်ျပီးမွ ေရာက္လာျပီး ကၽြန္မေဘးနားတြင္ လာထိုင္ကာ သူေနာက္က်ရသည္႔အေၾကာင္းရင္းကို ကၽြန္မကို အက်ယ္တဝင့္ ရွင္းျပလာပါသည္။

သူကိုင္ေဆာင္လာေသာ ပါ့စ္ပို႔မွာ သက္တမ္းကုန္ဆံုးေနတာကို Check-in ေကာင္တာသို႔ေရာက္မွ သိလိုက္ရတာမို႔ ကၽြန္မတို႔ ေလယာဥ္ထြက္ခြာေသာ Terminal 3 မွ လဝကရံုးရွိရာ Terminal 1 သို႔ အေျပးအလြားသြားျပီး စာအုပ္သက္တမ္းတိုးခဲ့ျခင္းအတြက္ မိနစ္ ၂၀ ခန္႔ ၾကန္႔ၾကာသြားခဲ့ပါသည္ဟု သူ႔ကိုယ္သူ အျပစ္တင္ေျပာဆိုလာသူကိုၾကည္႔ရင္း မ်ားစြာအံ႔ၾသမိရပါသည္။

သူတို႔အတြက္ စာအုပ္သက္တမ္းတိုးျခင္းဆိုတာ ရုပ္ရွင္ရံုတြင္ ရုပ္ရွင္လက္မွတ္ တန္းစီရသေလာက္ အပန္းမၾကီး အခ်ိန္မကုန္တာကို သိလိုက္ရေတာ့ ကၽြန္မတို႔ ၾကံဳေတြ႔ေနရေသာ စာအုပ္သက္တမ္းတိုးျခင္းေနာက္ကြယ္မွ အခက္အခဲမ်ားအတြက္ ပထမဆံုးအၾကိမ္အျဖစ္ ဝမ္းနည္းျခင္းျဖစ္ခဲ့ဘူးပါသည္။

ကမၻာ့ႏိုင္ငံၾကီးေတြျဖစ္တဲ့ အေမရိကန္ ကေနဒါ ျဗိတိန္ ႏိုင္ငံေတြအပါအဝင္ ဥေရာပႏိုင္ငံမ်ားမွ ပါ့စ္ပို႔စာအုပ္ေတြရဲ႔ သက္တမ္းက ၁၀ ႏွစ္တိတိရွိပါသည္။

ကၽြန္မျမင္ေတြ႔ခဲ့ရေသာ သံတမန္ပါ့စ္ပို႔ေတြရဲ႔ သက္တမ္းကေတာ့ သာမန္ပါ့စ္ပို႔ေတြထက္ နည္းပါသည္။

ပါ့စ္ပို႔စာအုပ္ရဲ႔ သက္တမ္းကို ၇ ႏွစ္ကေန ၅ ႏွစ္အထိ သတ္မွတ္ထားတဲ့ ႏိုင္ငံေတြလဲရွိပါသည္။

အာရွမွာေတာ့ ကမၻာအရပ္ရပ္မွာ သံရံုးေတြ ဖြင့္ထားတဲ့ နီေပါႏိုင္ငံ နဲ႔ အိႏၵိယႏိုင္ငံေတြကပတ္ပို႔စာအုပ္ရဲ႔ သက္တမ္းကို ဆယ္ႏွစ္အထိ ေပးထားပါသည္။

မွတ္သားဖြယ္ရာေတြ႔ရွိခဲ့ရတဲ့ တကၠမန္နစၥတန္ ႏိုင္ငံရဲ႔ ပတ္ပို႔စ္ကေတာ့ Life long လို႔ေျပာလာခဲ့ပါသည္။ စာအုပ္ေပၚမွာ သက္တမ္းကုန္ဆံုးမည္႔ေန႔စြဲမပါရွိသလို အခ်ိဳ႔ေသာ စာအုပ္ေတြကိုေတာ့ သက္တမ္း အႏွစ္ငါးဆယ္လို႔ ေျပာလာၾကသူေတြရွိပါသည္။
သက္တမ္းလြန္ရက္စြဲကို စစ္ေဆးစရာ မလိုေသာ ႏိုင္ငံတစ္ခုျဖစ္တာမို႔ ဝန္ထမ္းေတြအတြက္ အလြန္အင္မတန္ က်က္သေရမဂၤလာရွိေသာ ပါစ္ပို႔တစ္ခုအျဖစ္သတ္မွတ္ထားၾကပါသည္။

စာအုပ္စာတမ္းအတုအေယာင္ေတြ ေပါတယ္ဆိုတဲ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံရဲ႔ ပါ့စ္ပို႔စာအုပ္ေတြကေတာ့ အတုအေယာင္မွန္း သိသာေစတဲ့ အခ်က္အလက္ေပါင္းမ်ားစြာနဲ႔ ျပည္႔ႏွက္ေနတတ္ပါသည္။

စာအုပ္ကိုင္ေဆာင္သူရဲ႔ ေမြးေန႔ေတြဟာ ဇန္နဝါရီလ တစ္ရက္ေန႔ ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၂ ရက္ေန႔ေတြနဲ႔ ျပည္႔ႏွက္ေနတာမို႔ အသက္လိမ္ျပီး စာအုပ္ထုတ္ေပးထားတာ သိသာေနတတ္ပါသည္။ အသက္မျပည္႔ပဲ ပါ့စ္ပို႔စ္မွာ လိမ္ညာထားေသာ ကေေလးငယ္အခ်ိုဳ႕ကို ဒူဘိုင္းလူဝင္မႈၾကီးၾကပ္ေရးမွ လက္မခံတာမို႔ သက္ဆိုင္ရာ ေလေၾကာင္းလိုင္းေတြနဲ႔ ေန႔ခ်င္းျပန္ပို႔တာကိုေတာ့ မၾကာမၾကာ ေတြ႔ရပါသည္။

စာရြက္စာတမ္းမွားယြင္းမႈေၾကာင့္ပဲျဖစ္ျဖစ္ သက္တမ္းလြန္ပါ့စ္ပို႔ကိုင္ေဆာင္ထားလို႔ပဲျဖစ္ျဖစ္ ရာဇဝတ္မႈမကင္းသူပဲျဖစ္ျဖစ္ မိမိထြက္လာခဲ့ေသာ ႏိုင္ငံသို႔ ျပန္လည္ပို႔ေဆာင္ျခင္းခံရသူမ်ားအတြက္ သက္ဆိုင္ရာေလေၾကာင္းလိုင္းမွ ေဒၚလာ ငါးေထာင္ဒါဏ္ရိုက္ခံရေလ့ရွိပါသည္။

သက္တမ္းလြန္ပါ့စ္ပို႔ျဖင့္ မိမိႏိုင္ငံသို႔ ျပန္ဝင္လာသူ ႏိုင္ငံသားမ်ားကို လက္ခံသည္႔ႏိုင္ငံမ်ားရွိသလို လံုးဝလက္မခံသည္႔ႏိုင္ငံမ်ားလဲ ရွိပါသည္။

အာရွ ႏိုင္ငံအခ်ိဳ႔ႏွင့္ အေရွ႔အလယ္ပိုင္းႏိုင္ငံအခ်ိဳ႔က သက္တမ္းလြန္ပါ့စ္ပို႔ျဖင့္ ျပန္ဝင္လာသူမ်ားကို လက္ခံၾကေသာ္လဲ အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံကေတာ့ သက္တမ္းလြန္ပါ့စ္ပို႔ကိုင္ေဆာင္ျပီး ျပန္ဝင္လာၾကေသာ အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံသားမ်ားအတြက္ သက္ဆိုင္ရာ ေလေၾကာင္းလိုင္းမ်ားကို ဒဏ္ေငြရိုက္ေလ့ရွိပါသည္။

သက္တမ္းလြန္ ျမန္မာ ပါ့စ္ပို႔ကိုင္ေဆာင္ထားသူမ်ားကို ျပန္ခြင့္မေပးေသာ ေလေၾကာင္းလိုင္းမ်ားလဲ ဒူဘိုင္းတြင္ ရွိေနခဲ့ပါသည္။ ႏိုင္ငံတကာေလေၾကာင္းလိုင္းမ်ားႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာ ေလဆိပ္ဥပေဒမ်ားအရ သက္တမ္းကုန္ဆံုးေနေသာ စာအုပ္မ်ားႏွင့္ ခရီးသြားလာျခင္းကို တင္းက်ပ္စြာ တားျမစ္ထားပါသည္။

မိမိႏိုင္ငံမဟုတ္ပဲ အျခားႏိုင္ငံမ်ားသို႔ သြားေရာက္လည္ပတ္မည္ဆိုပါကလဲ မိမိကိုင္ေဆာင္ထားေသာ ပါ့စ္ပို႔စာအုပ္၏သက္တမ္း ေျခာက္လတိတိက်န္ရွိမွသာ ခရီးသြားလာခြင့္ျပဳထားေသာ ေလေၾကာင္းလိုင္းမ်ားလည္းရွိပါသည္။



ဆက္ရန္….